Koszty sprawy spadkowej

1. WPIS SĄDOWY

Wszelkie stałe opłaty sądowe – wpisy sądowe- określa ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Są one różne w zależności od rodzaju prowadzonej sprawy spadkowej. Opłata stała w wysokości 50 zł będzie pobierana na podstawie art. 49 ustawy od wniosków o:

  1. stwierdzenie nabycia spadku,
  2. zabezpieczenie spadku,
  3. sporządzenie spisu inwentarza,
  4. odebranie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku,
  5. zmianę stwierdzenia nabycia spadku.

Z kolei opłatę stałą w wysokości 100 zł pobiera się od:

  1. apelacji, skargi kasacyjnej i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku,
  2. wniosku o zabezpieczenie spadku po cudzoziemcu,
  3. wniosku o wydanie właściwemu konsulowi spadku po cudzoziemcu.

Opłatę stałą w wysokości 500 zł pobiera się od wniosku o dział spadku. Opłatę stałą w kwocie 1000 zł pobiera się od wniosku o dział spadku połączony ze zniesieniem współwłasności. Gdy wniosek o dział spadku obejmuje spadek po kilku osobach, wówczas pobiera się opłatę oddzielnie dla każdego żądania.


Najkosztowniejsze może okazać się prowadzenie sprawy o zachowek. Tutaj opłata nie jest stała, ale proporcjonalna i wnosi ona 5% wartości przedmiotu sprawy. Przykładowo jeśli powód domaga się tytułem zachowku 100 000 zł, to wpis od pozwu wyniesie 5% tej kwoty – czyli 5000 zł.

Jednakże należy zaznaczyć, że istnieje możliwość skorzystania z instytucji zwolnienia od kosztów sądowych. Jest to tzw. prawo ubogich, które polega na tym, że powód może złożyć pisemny dodatkowy wniosek o zwolnienie go od wpisu sądowego z uwagi na jego trudną sytuację majątkową, rodzinną, osobistą, zdrowotną. Wnioski takie powinna sporządzić również kancelaria prawna w ramach wykonywanego zlecenia na prowadzenie sprawy spadkowej.

2. WYNAGRODZENIE KANCELARII

Biorąc pod uwagę wartość majątku spadkowego oraz ryzyko przegrania sprawy z uwagi choćby na wysoki formalizm prowadzonego postępowania sądowego, warto zlecić prowadzenie sprawy spadkowej dobrej, zajmującej się takimi sprawami na co dzień, kancelarii prawnej. Należy zwrócić uwagę czy kancelarię prowadzą profesjonalni prawnicy – tj. radcy prawni specjalizujący się w sprawach dotyczących spadku, testamentu, zachowku.

Koszty pomocy prawnej są ustalane indywidualnie z kancelarią i zależą od stopnia skomplikowania sprawy oraz przewidywanego nakładu pracy. Wysokość wynagrodzenia jest bardzo zróżnicowana. Często kancelaria ustalając wysokość swojego wynagrodzenia w sprawach o zasiedzenia opiera się na rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości w sprawie minimalnych stawek za prowadzenie spraw sądowych. Stawki te zależne są od przedmiotu sporu, czyli w tym przypadku od wartości masy spadkowej. Dodatkowo spotykamy się z wynagrodzeniem od wygranej, zwłaszcza w sprawach o znacznej wartości i znacznym ryzyku. Radzimy wtedy negocjować warunki wynagrodzenia w zakresie pomyślnego zakończenia sprawy sądowej. Gwarantuje to nam, iż wybrana przez nas kancelaria i prowadzący w jej imieniu sprawę radca prawny dołożą należytej staranności, by wygrać sprawę spadkową w sądzie, bo tylko wygrana zapewnia mu drugą część uzgodnionego wynagrodzenia.

3. KOSZTY OPINII BIEGŁYCH SĄDOWYCH

Mogą także pojawić się w trakcie prowadzenia sprawy dodatkowe wydatki na koszty sporządzenia przez biegłych opinii zleconych przez sąd na żądanie powoda. Nie ma reguły co do tego kiedy i w jakich okolicznościach powód powinien zażądać sporządzenia opinii sądowej. Wszystko zależy od indywidualnego toku każdej sprawy, należy uważnie śledzić przebieg postępowania i gdy zajdzie taka konieczność – złożyć wniosek o właściwego biegłego. Może to być biegły rzeczoznawca majątkowy, który oszacuje wartości ruchomości i nieruchomości spadkowych, biegły rewident, który przeliczy wartość udzielonych wiele lat temu, jeszcze przed inflacją z lat 90′ darowizn pieniężnych wliczanych do masy spadkowej.

Wydatki na biegłego zazwyczaj oscylują w granicach 2000 – 3000 zł, ale zawsze uzależnione są od nakładu pracy biegłego jaki poniósł w sporządzenie opinii.

Tutaj także można wnosić o zwolnienie od kosztów uiszczenia opłaty na biegłego, podobnie jak w przypadku wpisu sądowego.

4. KOSZTY OGŁOSZEŃ I USTANOWIENIA KURATORA

Zdarza się, że konieczne jest poniesienie kosztów ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym oraz w piśmie poczytnym w całym kraju (np. Rzeczpospolitej) o toczącym się postępowaniu sądowym. W ogłoszeniu tym sąd wzywa wszystkich zainteresowanych do wzięcia udziału w sprawie. Koszt wszystkich takich ogłoszeń wynosi około 1250 zł – w zależności od długości ogłoszenia.

Czasami konieczne jest poniesienie kosztów ustanowienia kuratora ds. doręczeń. Wydatek taki wynosi ok. 60 zł.

5. KOSZTY ZAŁOŻENIA KSIĘGI WIECZYSTEJ

Jeśli w skład masy spadkowej wchodzi nieruchomość, to dodatkowo dochodzą koszty założenia księgi wieczystej lub wpisu do księgi wieczystej. Są one ponoszone już po uprawomocnieniu się orzeczenia w sprawie stwierdzenie nabycia spadku lub dział spadku. Jeśli nieruchomość ma urządzoną księgę wieczystą to należy złożyć wniosek o wpisanie swojego prawa własności, dołączając do wniosku odpis postanowienia sądu o stwierdzenie nabycia spadku i dział spadku- co kosztuje 200 zł. Gdy natomiast nieruchomość nie ma księgi wieczystej, to koszt założenia nowej księgi wynosi dodatkowo 60 zł. Zalecamy zakładanie ksiąg wieczystych, bo to zwiększy atrakcyjność nieruchomości w oczach potencjalnych nabywców, a ponadto umożliwi zaciąganie kredytu hipotecznego.

6. ZWROT PONIESIONYCH WYDATKÓW

Warto pamiętać, że w razie wygrania sprawy sądowej Sąd zasądzi od przeciwnika procesowego całość lub przynajmniej część poniesionych przez wnioskodawcę czy powoda kosztów. Ma to miejsce zwłaszcza w sprawie o zachowek, gdzie regułą jest zasądzanie kosztów postępowania od przegranego przeciwnika, w tym kosztów zastępstwa prawnego przez radcę prawnego.