Anna Błach

adwokat
radca prawny

Codziennie w swojej pracy zawodowej zajmuję się sprawami spadkowymi. Prowadziłam setki spraw sądowych. Dlatego też postanowiłam napisać tutaj odpowiedzi na pytania, które najczęściej stawiają klienci w mojej kancelarii. Nie zawsze radzą sobie oni z prawem. Bo choć każdy z nich ma prawo do szczęścia, lecz nie każdy ma szczęście do prawa. Jednak na pewno mieli oni szczęście, że trafili do mojej kancelarii.
[Więcej >>>]

Odziedziczyłeś spadek z długami?

Bywają sytuacje, w których spadek składa się wyłącznie z długów. Albo długi przewyższają cały majątek. Czy wtedy to zadłużenie przejdzie na Ciebie? 

Tak może się stać! Musisz być uważny, bo inaczej nie unikniesz odpowiedzialności za zobowiązania spadkodawcy. 

Posłuchaj, co mam Ci do powiedzenia…

Przyjęcie spadku

Spadkobierca może:

  • bądź przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (jest to tzw. przyjęcie proste),
  • bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (jest to tzw. przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza),
  • bądź też spadek odrzucić.

Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu – uwaga – 6 miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania.

koszty sprawy spadkowej - temida sprawiedliwaNatomiast brak oświadczenia spadkobiercy w powyższym terminie jest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku.

Gdy spadkobiercą jest osoba nie mająca pełnej zdolności do czynności prawnych albo osoba, co do której istnieje podstawa do jej całkowitego ubezwłasnowolnienia, albo osoba prawna, brak oświadczenia spadkobiercy w terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

UWAGA!!!
Jeżeli zmarły zostawił same długi albo jeśli długi przewyższają wartość majątku, spadkobierca powinien zdecydować się na odrzucenie spadku lub przyjęciu z dobrodziejstwem inwentarza.

Odrzucenie spadku powoduje jego
przejście na dzieci

Należy jednak pamiętać o tym, że jeżeli spadkobierca odrzuci spadek, to jego udział przejdzie na dzieci. Tak więc one też muszą odrzucić spadek, by nie dziedziczyć długów.

Takie oświadczenie może być złożone samodzielnie tylko przez osobę mającą pełną zdolność do czynności prawnych.

W imieniu osoby niemającej pełnej zdolności do czynności prawnych np. dzieci oświadczenie składa jej przedstawiciel ustawowy (rodzic czy opiekun).

W takim przypadku 6-cio miesięczny termin na złożenie oświadczenia biegnie dla dziecka od chwili, gdy jego przedstawiciel ustawowy dowiedział się o tytule powołania dziecka do spadku.

Odrzucenie spadku przez osobę małoletnią

Odrzucenie spadku przez małoletniego, może nastąpić tylko w sądzie rodzinnym i opiekuńczym, który decyduje, czy przedstawiciel ustawowy będzie mógł złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku w imieniu dziecka.

Jeśli takiej zgody rodzic nie uzyska, a mimo to złoży oświadczenie, będzie ono nieważne.

Odrzucenie spadku jest bowiem czynnością przekraczającą tzw. zwykły zarząd majątkiem dziecka i dlatego do jego dokonania jest konieczna zgoda sądu rodzinnego.

Dopiero po jej uzyskaniu, rodzic może zwrócić się do sądu spadku z wnioskiem o przyjęcie stosownego oświadczenia.

Odpowiedzialność dzieci za długi spadkodawcy

Z zasady dzieci nie odpowiadają za długi całym majątkiem osobisty.

Niepełnoletni spadkobierca (jeśli jego rodzice nie złożą oświadczenia o odrzuceniu spadku w imieniu dziecka) zawsze będzie przyjmował spadek z dobrodziejstwem inwentarza.

Oznacza to, że spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonej w spisie inwentarza masy spadkowej. Spisu inwentarza dokonuje komornik na zlecenie sądu.

Masz pytania? Napisz do mnie bezpośrednio za pomocą formularza:

Komu przysługuje zachowek

Anna Błach30 listopada 2020Komentarze (0)

Należy Ci się zachowek, czy też nie? Komu przysługuje? Ten temat bardzo często budzi wiele kontrowersji, głównie wśród spadkobierców. 

Sprawdźmy to na przykładzie.

Dzieciom, małżonkowi, a także rodzicom zmarłego należy się po nim zachowek. Rodzicom jednak tylko jeśli zmarły nie zostawił potomstwa.

Przykład: Adam N. w testamencie przekazał swój majątek konkubinie. Żyją jego dzieci i rodzice. W takiej sytuacji roszczenie o zachowek przeciwko konkubinie przysługuje dzieciom Adama N. Rodzice jego nie mają prawa do zachowku.

Zmarły nie jest w stanie całkowicie pozbawić najbliższych praw do swego majątku. Tylko wyjątkowo spadkodawca może w testamencie pozbawić danego spadkobiercę także zachowku – jeśli go wydziedziczy.

Muszą być jednak ku temu bardzo ważne powody, zawinione przez niedoszłego spadkobiercę.

Komu przysługuje zachowek

Niekiedy zmarły już za swojego życia daruje cały swój majątek np. wnukowi. Osobom najbliższym, które zgodnie z kodeksem cywilnym powinny dziedziczyć, nie pozostaje już nic.

Wtedy mogą domagać się one zachowku od osoby obdarowanej.

Nie można odmówić zapłaty zachowku. Jeśli uprawniony nie może otrzymać od spadkobiercy należnego zachowku może dochodzić go na drodze sądowej.

Uprawniony do zachowku musi jednak pozwać spadkobierców o zapłatę w sądzie właściwym ze względu na miejsce zamieszkania pozwanego. Należy jednak pamiętać, że roszczenia z tytułu zachowku przedawniają się.

Masz pytania? Zapytaj mnie bezpośrednio za pomocą wygodnego formularza:

    Twoje dane osobowe będą przetwarzane przez Kancelaria Adwokacka adwokat Anna Błach w celu obsługi przesłanego zapytania. Szczegóły: polityka prywatności.

    Masz WZÓR WNIOSKU o nabycie spadku i nie wiesz, co z nim zrobić?

    Z tego artykułu dowiesz się właśnie, jak prawidłowo wypełnić wzór wniosku o stwierdzenie nabycia spadku.

    Błędy we wniosku
    o stwierdzenie nabycia spadku

    Wiele osób zastanawia się jak prawidłowo wypełnić wzór wniosku o stwierdzenie nabycia spadku, który to wzór został znaleziony czy to w google czy też wydany do wypełnienia w sądzie.

    Na wstępie muszę Cię uspokoić: jeśli nie zostanie to prawidłowo zrobione to sąd wezwie Cię do uzupełnienia braków formalnych pisma. Wtedy koniecznym stanie się wysłanie kolejnego pisma zgodnie z wytycznymi wysłanymi przez sąd.

    Sąd zakreśla termin na uzupełnienie tych braków – jeśli są to proste informacje, które wymagają jedynie napisania pisma to będzie to termin 7 dni, a jeśli konieczna stanie się wizyta w urzędzie, by np. wydobyć akta stanu cywilnego, czy też uzyskać inne dane osobowe uczestników postępowania to termin będzie dłuższy –  czasami 14, 21, a nawet 30 i 45 dniowy.

    Jeśli tak się zdarzy, że nie jesteś w stanie wywiązać się w terminie z zobowiązania nałożonego przez sąd, to koniecznie trzeba złożyć wniosek o wydłużenie terminu o kolejne dni.

    koszty sprawy spadkowej - temida sprawiedliwaKoniecznie musisz pamiętać, że jesteś zobowiązany złożyć w sądzie wyjaśnienie dlaczego nie zachowałeś terminu, co stanęło Ci na przeszkodzie. Oczywiście nie powinna to być Twoja wina (np.  “zapomniałem, miałem dużo pracy,  nie zauważyłem terminu” itp.), bo takie wytłumaczenie na nic się zda.

    Natomiast uzasadniającym powodem nieuzupełnienia w terminie braków jest długi okres oczekiwania na wydobycie dokumentów z urzędu czy też Twoja choroba czy inne wydarzenia losowe (covid z pewnością mieści się w tej kategorii).

    Co z testamentem?

    Kolejna istotną rzeczą, którą chcę poruszyć jest to, że w przypadku gdyby spadkodawca pozostawił po sobie testament to musisz to zgłosić do sądu i najlepiej załączyć testament w oryginale albo wskazać gdzie testament się znajduje. 

    W tym miejscu zwracam wszystkim zastanawiającym się czy zgłosić testament (bo np. zmarły miał brzydki charakter pisma lub z innych powodów nie chcą tego testamentu złożyć) na treść art. 928 §1 pkt 3, który mówi, że:

    spadkobierca może być uznany przez sąd za niegodnego dziedziczenia jeśli umyślnie ukrył testament spadkodawcy. 

    Oczywiście może się tak zdarzyć, że zostanie w trakcie procesu ujawniony testament, a nawet kolejny testament spadkodawcy. Wtedy jednak osoba składająca testament a będąca spadkobiercą może narazić się na postępowanie dowodowe ukierunkowane na wyjaśnienie dlaczego dopiero na tak późnym etapie postępowania wyjawiła testament.

    O tym jakie niesie za sobą konsekwencje ujawnienie testamentu za późno na pewno jeszcze napiszę, bo to jest bardzo życiowy temat. 

    Adresy uczestników postępowania
    o stwierdzenie nabycia spadku –
    doręczenia zastępcze

    Natomiast bardzo często największym problemem pojawiającym się przy wypełnianiu wniosku o stwierdzenie nabycia spadku  jest wskazanie prawidłowego adresu uczestników postępowania.

    Częsty jest to problem w sprawach, gdzie umiera osoba samotna, bezdzietna, w podeszłym już wieku. Wtedy nawet utrudnione jest wskazanie z imienia i nazwiska spadkobierców z ustawy, a podanie ich aktualnych adresów do korespondencji wydaje się nie do wykonania.

    Ale – uwaga – od czego są adwokaci! Musisz wiedzieć, że dobry adwokat znajdzie wyjście z sytuacji, zatem albo ustali przy pomocy organów państwowych prawidłowy adres, albo doprowadzi swoim działaniem do tego, że sąd uzna je za zbędne i zastosuje np. doręczenie zastępcze. 

    Tajemniczo brzmi bo to wiedza, którą po prostu nabywa się w trakcie praktyki pracy adwokata. 

    W postępowaniu spadkowym
    liczą się wyłącznie oryginały

    Należy także pamiętać, że sąd spadku pracuje na oryginalnych dokumentach – czyli należy załączyć do wniosku oryginały aktów stanu cywilnego, oryginalnych wypisów testamentów.

    Wniosek o nabycie spadku powinien być złożony w tylu egzemplarzach ilu jest uczestników postępowania, jednak dla nich nie trzeba szykować oryginałów, wystarczy kserokopia zarówno załączników, testamentu, i samego wniosku. 

    Czytaj też: Dziedziczenie po osobie bezdzietnej >>

    Natomiast zwracam Ci uwagę, że jeśli nieumiejętnie uzupełnisz braki, to sąd uzna, że nie zostały wypełnione jego żądania, a wtedy albo wniosek zwróci albo postępowanie zawiesi. 

    Na tym etapie często przychodzą do mnie wnioskodawcy, więc zapraszam wszystkich, którzy napotkali w sądzie na przeszkody w uzyskaniu swoich praw do spadku. Możesz skorzystać z poniższego wygodnego formularza kontaktowego:

      Twoje dane osobowe będą przetwarzane przez Kancelaria Adwokacka adwokat Anna Błach w celu obsługi przesłanego zapytania. Szczegóły: polityka prywatności.

       

      Zachowek – komu się należy

      Anna Błach19 listopada 2020Komentarze (0)

      Z tego artykułu dowiesz się, czy należy Ci się zachowek po osobie zmarłej.

      Czas nie jest prosty dla nikogo. W szczególności dla tych z nas, kto stracił osobę najbliższą. Czy to z powodu koronawirusa, czy z innych przyczyn. Każdej takiej osobie należy się współczucie.

      Jeśli to jesteś Ty, bądź ktoś z Twoich znajomych i dobrze znasz sytuację spadkobiercy, być może zadajesz sobie pytanie o zachowek.

      Komu należy się zachowek?

      Prawo do zachowku powstaje gdy zmarły sporządził testament i powołał do dziedziczenia osoby spoza kręgu najbliższych lub tylko niektórych z nich. Dzieciom, małżonkowi, a także rodzicom zmarłego należy się po nim zachowek.

      Rodzicom jednak tylko jeśli zmarły nie zostawił potomstwa.

      Przykład:

      Adam N. w testamencie przekazał swój majątek konkubinie. Żyją jego dzieci i rodzice. W takiej sytuacji roszczenie o zachowek przeciwko konkubinie przysługuje dzieciom Adama N. Rodzice jego nie mają prawa do zachowku. Zmarły nie jest w stanie całkowicie pozbawić najbliższych praw do swego majątku. Tylko wyjątkowo spadkodawca może w testamencie pozbawić danego spadkobiercę także zachowku – jeśli go wydziedziczy. Muszą być jednak ku temu bardzo ważne powody, zawinione przez niedoszłego spadkobiercę.

      Uprawnionemu należy się tytułem zachowku połowa tego, co dostałby w spadku, gdyby zmarły nie pozostawił testamentu.

      koszty sprawy spadkowej - temida sprawiedliwaJeśli natomiast uprawniony do zachowku jest małoletni albo trwale niezdolny do pracy, zachowek wynosi 2/3 jego udziału spadkowego.

      Otrzymują oni wyłącznie pieniężną rekompensatę, nie mogą dochodzić wydania określonej rzeczy należącej do masy spadkowej.

      Wypłaty zachowku może żądać nie tylko osoba najbliższa w ogóle nie uwzględniona w testamencie, ale także jeśli to, co zapisał jej zmarły, jest warte mniej niż przysługujący jej zachowek, a nie otrzymała wcześniej rekompensaty w formie darowizny.

      Niekiedy zmarły już za swojego życia daruje cały swój majątek np. wnukom. Osobom najbliższym, które zgodnie z kodeksem cywilnym powinny dziedziczyć, nie pozostaje już nic. Wtedy mogą domagać się one zachowku od osoby obdarowanej.

      Nie można odmówić zapłaty zachowku

      Jeśli uprawniony nie może otrzymać od spadkobiercy należnego zachowku może dochodzić go na drodze sądowej.

      Uprawniony do zachowku musi jednak pozwać spadkobierców o zapłatę w sądzie właściwym ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania zmarłego.

      Należy jednak pamiętać, że roszczenia z tytułu zachowku przedawniają się po upływie pięciu lat od ogłoszenia testamentu. Warto też zdawać sobie sprawę z tego, że w pewnych sytuacjach zapłaty zachowku możesz uniknąć.

      Jeśli masz do mnie pytania, po prostu zapytaj używając wygodnego formularza:

        Twoje dane osobowe będą przetwarzane przez Kancelaria Adwokacka adwokat Anna Błach w celu obsługi przesłanego zapytania. Szczegóły: polityka prywatności.

        Postępowania spadkowe po osobach, które zmarły pod dniu 28 czerwca 2009r. toczą się na nowych zasadach, które dopuściły do dziedziczenia ustawowego znacznie większą liczbę osób.

        Natomiast co się tyczy osób, które zmarły przed tą datą, to dziedziczą po nich zgodnie z dotychczasowymi zasadami: małżonek i dzieci spadkobiercy (i dalsi zstępni), a także w dalszej kolejności rodzice i rodzeństwo (i ewentualnie ich zstępni).

        Natomiast od 28 czerwca 2009r będzie aż 6 kręgów spadkobierców, które znacząco rozszerzają liczbę krewnych uprawnionych do dziedziczenia ustawowego.

        1.Małżonek i dzieci

        Dziecko spadkodawcy zawsze ma pierwszeństwo w dziedziczeniu czyli wyłącza wszystkie kolejne kręgi. Jedyną osobą, z którą muszą się dzielić dzieci jest małżonek spadkodawcy. Jego udział w spadku nie może być mniejszy niż 1/4. Jeśli małżonek nie dożyje otwarcia spadku, wtedy dzieci dziedziczą całość. Natomiast jeśli spadkodawca przeżyje swoje dziecko, to wtedy dziedziczą jego wnukowie i ewentualnie dalsi zstępni. To rozwiązanie nie uległo zatem zmianie.

        2. Małżonek i rodzice

        Jeśli spadkodawca nie ma w chwili śmierci dzieci (ani wnuków ani prawnuków) spadek będą dziedziczyć łącznie małżonek i rodzice. W tych okolicznościach do spadku nie będzie powołane rodzeństwo spadkodawcy, jak ma to ma miejsce przed 28.06.2009r. Udział małżonka w takim zbiegu wynosi 1/2, a każdy z rodziców otrzyma po 1/4 spadku. Jeśli z kolei jeden z rodziców nie dożył otwarcia spadku to jego udział przypada rodzeństwu spadkodawcy lub ich zstępnym.

        Rodzice sami odziedziczą spadek po zmarłym dziecku jeśli nie miało ono małżonka ani zstępnych. W poprzednim stanie prawnym rodzice dziedziczyli łącznie z rodzeństwem- przy czym po 1/4 spadku przypadało każdemu z rodziców, a pozostała część dzieliła się pomiędzy rodzeństwo.

        3. Rodzeństwo

        Rodzeństwo dziedziczy jedynie, jeśli jedno z rodziców spadkodawcy nie żyje (a ten nie miał dzieci). Rodzeństwo będzie bowiem dziedziczyć dopiero w miejsce rodziców- tak więc mogą dziedziczyć:
        – z małżonkiem, gdy rodzice nie żyje,
        – z małżonkiem i z jednym z rodziców,
        – samodzielnie – jeśli zmarły nie miał w momencie śmierci , ani małżonka, ani zstępnych, a rodzice nie żyją.

        Natomiast gdy w chwili spadkodawcy nie żyło także jego rodzeństwo a żyli dzieci lub zstępni rodzeństwa to oni tez będą dziedziczyć.

        4. Dziadkowie i dalsi kuzyni

        I całkowita nowość- jak dotąd dziadkowie nie mogli dziedziczyć z ustawy, teraz jednak to się zmieniło. Dziadkowie zmarłego powołani będą do spadku, ale wyłącznie gdy nie miał on krewnych wskazanych we wcześniejszych punktach (czyli nie miał dzieci, małżonka, rodziców, rodzeństwa). Udział każdego z czwórki dziadków wynosi po 1/4, a jeśli któreś z nich nie dożyło otwarcia spadku jego udział przypada jego zstępnym (czyli rodzeństwu rodziców spadkodawcy – wujkom i ciociom zmarłego). Oznacza to, że do spadku może być powołane wujostwo spadkodawcy, a w przypadku ich śmierci, również kuzyni (czyli zstępni wujostwa).

        5. Pasierbowie

        Pasierbowie – czyli dzieci małżonka spadkodawcy – również będą mogli dziedziczyć. Prawo do dziedziczenie przypada im dopiero gdy w momencie śmierci spadkodawcy nie można było wskazać krewnych.

        6. W braku wyżej wymienionych krewnych i pasierbów, spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy. Gdy ostatniego miejsca zamieszkania nie da się ustalić albo jego ostatnie miejsce zamieszkania znajdowało się za granicą, to spadek przypada Skarbowi Państwa jako ostatniemu już uprawnionemu spadkobiercy ustawowemu.

        Pozycja gminy lub Skarbu Państwa różni się jednak od pozycji innych spadkobierców. Podmioty te nie mogą bowiem odrzucić spadku, który przypadł im z mocy ustawy. Tacy spadkobiercy traktowani są jako „przymusowi”.