Anna Błach

adwokat
radca prawny

Codziennie w swojej pracy zawodowej zajmuję się sprawami spadkowymi. Prowadziłam setki spraw sądowych. Dlatego też postanowiłam napisać tutaj odpowiedzi na pytania, które najczęściej stawiają klienci w mojej kancelarii. Nie zawsze radzą sobie oni z prawem. Bo choć każdy z nich ma prawo do szczęścia, lecz nie każdy ma szczęście do prawa. Jednak na pewno mieli oni szczęście, że trafili do mojej kancelarii.
[Więcej >>>]

Umyślne ukrycie testamentu stanowi jedną z form, instytucji niegodności dziedziczenia, o której mówi art. 928 kc.  (o spadkobiercy, który jest niegodny dziedziczenia pisałam wcześniej tutaj>>).

Umyślnie dokonane czynności polegających na zniszczeniu, podrobieniu, przerobieniu lub ukryciu testamentu spadkodawcy, to po prostu przestępstwo. 

Na czym polega ukrycie testamentu?

Posłuchaj…

Umyślne ukrycie testamentu

Uznanie za niegodnego najogólniej rzecz ujmując podyktowane jest pobudkami natury etycznej i powoduje wyłączenie owego niegodnego spadkobiercy od dziedziczenia tak, jakby nie dożył otwarcia spadku.

Wówczas jego udział spadkowy przypada innym spadkobiercom – testamentowym, w ramach podstawienia lub przyrostu, albo ustawowym.

Uznanie za niegodnego ma konsekwencje zarówno w przypadku dziedziczenia testamentowego, jak i ustawowego. Dodatkowo uznany za niegodnego pozbawiony jest również prawa do zachowku, natomiast zapis uczyniony na jego rzecz staje się bezskuteczny.

Podstawowym założeniem koncepcji niegodności dziedziczenia jest bowiem niedopuszczenie do tego, aby niegodny osiągnął jakiekolwiek korzyści ze spadku.

Niegodny dziedziczenia - wyjaśnia adwoka Anna Błach

Kiedy spadkobierca jest uznany za
niegodnego dziedziczenia?

Art. 928 kc przewiduje trzy przykłady zachowań, które uzasadniają uznanie spadkobiercy za niegodnego, a mianowicie, kiedy spadkobierca:

1) dopuścił się umyślnie ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy;

2) podstępem lub groźbą nakłonił spadkodawcę do sporządzenia lub odwołania testamentu albo w taki sam sposób przeszkodził mu w dokonaniu jednej z tych czynności;

3) umyślnie ukrył lub zniszczył testament spadkodawcy, podrobił lub przerobił jego testament albo świadomie skorzystał z testamentu przez inną osobę podrobionego lub przerobionego.

Wskazać należy w pierwszej kolejności, że za niegodną z tytułu umyślnego ukrycia testamentu można uznać jedynie osobę, która dziedziczy bezpośrednio po spadkodawcy – będącą spadkobiercą i która dopuściła się takiego czynu.

W przypadku, gdyby ukrycia testamentu dopuściła się osoba trzecia, nawet jeżeli mogłaby dziedziczyć po spadkobiercy, to sytuacja ta nie uzasadniałaby uznania spadkobiercy za niegodnego. 

 

Rodzaje działań i wina spadkobiercy

Umyślne ukrycie testamentu może polegać zarówno na bezpośrednim działaniu spadkobiercy polegającym na świadomej zmianie miejsca jego przechowywania w taki sposób, że staje się on niedostępny dla innych, jak też na nieujawnieniu miejsca, w którym się on znajduje, zainteresowanym w jego ujawnieniu osobom trzecim.

Jeżeli natomiast osoba trzecia na polecenie spadkobiercy dopuszcza się ukrycia testamentu, to zachowanie takie mimo wszystko powinno być przypisane spadkobiercy, co tym bardziej uzasadnia jego niegodność.

koszty sprawy spadkowej - temida sprawiedliwaZauważyć należy, że również wówczas, gdy spadkobierca ukrywa jeden z kilku oryginałów testamentu własnoręcznego, może być na zasadach ogólnych uznany za niegodnego dziedziczenia.

W takiej sytuacji nie ma znaczenia, czy spadkobierca działał sam, czy w porozumieniu z innymi posiadaczami pozostałych oryginałów testamentu.

Wątpliwe jest jednak uznanie spadkobiercy za niegodnego w sytuacji, w której miał świadomość, że istnieje kilka egzemplarzy testamentu własnoręcznego i nie ujawnił oryginału, którego był posiadaczem, gdyż był przekonany, że testament taki ujawnią inne osoby, które również są w posiadaniu oryginalnych egzemplarzy – jednak takie przekonanie spadkobiercy musi być oparte na uzasadnionych powodach. 

Dodatkowo przyjęto, że nie uznaje się za niegodnego spadkobiercy, który zniszczył testament, o którym sądził, że nie ma znaczenia prawnego w związku z odnalezieniem się testamentu sporządzonego przez spadkodawcę wcześniej.

Podobnie, nie uzasadnia również uznanie za niegodnego ukrycie testamentu, który został odwołany. Osoba, która dopuszcza się umyślnego ukrycia testamentu musi być przekonana, że w danej sytuacji chodzi o ważny testament spadkodawcy. Nie ma przy tym znaczenia, czy spadkobierca bezpośrednio odnosi korzyść ze swojego działania, czy też korzyść ta jest dedykowana innej osobie

Ponadto, nie można uznać za niegodnego małoletniego lub osoby podlegającej opiece bądź kurateli, jeżeli ukrycia testamentu dokonali ich przedstawiciele ustawowi. 

Ukrycie testamentu przez osobę trzecią

Należy także mieć na uwadze, że ukrycie testamentu przez osobę trzecią, nawet jeżeli byłaby to osoba, która potencjalnie mogłaby dziedziczyć po spadkobiercy, nie uzasadnia niegodności innych spadkobierców

Niezależnie od powyższego, należy pamiętać o tym, że oprócz konsekwencji, o których mowa powyżej, umyślnie dokonane czynności polegających na zniszczeniu, podrobieniu, przerobieniu lub ukryciu testamentu spadkodawcy spełniają przesłankę przestępstwa określonego w art. 276 w zw. z art. 115 § 14 kk.

W myśl art. 276 kk podlega karze ten, kto niszczy, uszkadza, czyni bezużytecznym, ukrywa lub usuwa dokument, którym nie ma prawa wyłącznie rozporządzać. 

Jeśli masz do mnie pytania, napisz w formularzu:

Testament ustny

Anna Błach21 grudnia 2020Komentarze (0)

Bywają sytuacje, kiedy nie ma czasu na wyrażenie ostatniej woli na piśmie. W takim momencie po prostu możesz wyrazić swoją ostatnią wolę wypowiadając ją w obecności świadków. Jest to tak zwany testament ustny.

Czy jest on zawsze ważny? W jakich sytuacjach może być złożony? Czy testament ustny oznacza, że osoba niemówiąca nie może go skutecznie złożyć? Jakie są terminy, o których musisz wiedzieć?

O tym dowiesz się poniżej…

Niegodny dziedziczenia - wyjaśnia adwoka Anna Błach

Jak zostało wskazane w poprzednim artykule o różnych rodzajach testamentów, testament ustny jest jednym z rodzajów testamentów szczególnych, które mogą być one sporządzone tylko w razie istnienia określonych w ustawie szczególnych okoliczności, a ich moc prawna jest ograniczona w czasie.

Kiedy możesz sporządzić
testament ustny?

Zgodnie z art. 952 kc:

testament ustny można sporządzić, jeżeli istnieje obawa rychłej śmierci spadkodawcy albo jeżeli wskutek szczególnych okoliczności zachowanie zwykłej formy testamentu jest niemożliwe lub bardzo utrudnione, spadkodawca może oświadczyć ostatnią wolę ustnie przy jednoczesnej obecności co najmniej trzech świadków.

Treść testamentu ustnego może być stwierdzona w ten sposób, że jeden ze świadków albo osoba trzecia spisze oświadczenie spadkodawcy przed upływem roku od jego złożenia, z podaniem miejsca i daty oświadczenia oraz miejsca i daty sporządzenia pisma, a pismo to podpiszą spadkodawca i dwaj świadkowie albo wszyscy świadkowie.

W wypadku gdy treść testamentu ustnego nie została w powyższy sposób stwierdzona, można ją w ciągu sześciu miesięcy od dnia otwarcia spadku stwierdzić przez zgodne zeznania świadków złożone przed sądem.

Jeżeli przesłuchanie jednego ze świadków nie jest możliwe lub napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody, sąd może poprzestać na zgodnych zeznaniach dwóch świadków.

Jakie są warunki, które powodują
ważność testamentu ustnego?

Biorąc pod uwagę powyższe, sporządzenie testamentu ustnego jest dopuszczalne, gdy zachodzi jedna z dwóch przesłanek:

  1. obawa rychłej śmierci, lub
  2. jeżeli wskutek szczególnych okoliczności zachowanie zwykłej formy testamentu jest niemożliwe lub bardzo utrudnione. 

koszty sprawy spadkowej - temida sprawiedliwaCo ciekawe, obawa rychłej śmierci jest w niniejszym przypadku sformułowaniem budzącym w doktrynie wiele sporów i wątpliwości, jednak wskazać należy, że owa obawa musi istnieć w chwili sporządzenia testamentu i może wynikać z dowolnych przyczyn, na przykład nieszczęśliwego wypadku spadkodawcy, choroby, podeszłego wieku, bandyckiego napadu.

Istotnym natomiast jest, że nie może być uznany za sporządzony w okolicznościach uzasadniających obawę rychłej śmierci testament ustny sporządzony w warunkach zamiaru samobójczego.

Obawą rychłej śmierci nie będzie również odczuwanie przez spadkodawcę lęku lub strachu przed śmiercią.

Jak rozumieć okoliczności szczególne?

Podobnie jak w przypadku „obawy rychłej śmierci”, nie znajdują w doktrynie jednoznacznego doprecyzowania „okoliczności szczególne”, uniemożliwiające lub znacznie utrudniające sporządzenie testamentu zwykłego.

Wymagane jest jednak, tak jak wprost podaje przepis artykułu 952 §1 kc:

niemożliwe lub przynajmniej bardzo utrudnione sporządzenie testamentu w którejkolwiek spośród trzech form testamentu zwykłego.

W tym przypadku nie wystarczą na przykład jedynie problemy z możliwością udania się do notariusza, czy też urzędnika itd. Dodatkowym argumentem w niniejszym przypadku mogą być trudności w ujęciu swych myśli w zdania i przelaniu ich na papier.

Kim może być świadek testamentu ustnego?

W kwestii osoby świadka testamentu ustnego, Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że może nim być osoba obecna podczas składania oświadczenia woli, do której spadkodawca kierował swoje oświadczenie i która była świadoma swojej roli oraz rozumiała treść oświadczenia spadkodawcy.

Osoba niema i podpisy świadków

Dopuszcza się sporządzenie testamentu ustnego przez osobę niemogącą mówić.

Warunkiem wyrażenia woli przez taką osobę jest posługiwanie się przez nią powszechnie przyjętymi znakami i gestykulacją. Warunkiem jest, aby sposób przekazania informacji przez spadkodawcę był zrozumiały i nie wzbudzał wątpliwości świadków.

Testament może być również spisany w innym języku niż język, w którym spadkodawca oświadczył swoją wolę – jedynym warunkiem jest to, aby był to język znany osobie spisującej testament, świadkom i spadkodawcy, gdy spisanie następuje za jego życia.

Podpisy spadkodawcy i świadków powinny zawierać co najmniej nazwisko osoby podpisującej.

Termin 6 miesięcy

Warunkiem determinującym zachowanie 6-miesięcznegoterminu z art. 952 § 3 kc jest złożenie przed jego upływem do sądu stosownego pisma, zawiadamiającym o sporządzeniu przez spadkodawcę testamentu ustnego.

Samo przesłuchanie świadków może nastąpić już po upływie wymaganego terminu 6 miesięcy.

Testament ustny, którego treść nie została prawidłowo stwierdzona, co prawda pozostaje ważny, lecz bezskuteczny.

Jeśli masz do mnie pytania dot. Twojego testamentu, pisz do mnie bezpośrednio w wygodnym formularzu:

Spadkobierca może być niegodny dziedziczenia tylko z powodu własnego zachowania, którego przedmiotem są działania opisane w art. 928 § 1 kc.

Kim zatem jest spadkobierca niegodny dziedziczenia i co to jest tzw. niegodność dziedziczenia? 

Zobaczmy…

[Tutaj przeczytasz o rodzajach testamentów]

Spadkobierca niegodny dziedziczenia

Jak juz wspomniałam na samym początku, instytucja niegodności dziedziczenia zawarta została w art. 928 kodeksu cywilnego. 

Uznanie za niegodnego – najogólniej rzecz ujmując – podyktowane jest pobudkami natury etycznej i powoduje wyłączenie owego niegodnego spadkobiercy od dziedziczenia tak, jakby – uwaga – nie dożył otwarcia spadku.

koszty sprawy spadkowej - temida sprawiedliwaCo się wtedy dzieje?

Wówczas jego udział spadkowy przypada innym spadkobiercom – testamentowym, w ramach podstawienia lub przyrostu, albo ustawowym.

Uznanie za niegodnego ma konsekwencje zarówno w przypadku dziedziczenia testamentowego, jak i ustawowego.

Dodatkowo uznany za niegodnego pozbawiony jest również prawa do zachowku, natomiast zapis uczyniony na jego rzecz staje się bezskuteczny.

Podstawowym założeniem koncepcji niegodności dziedziczenia jest bowiem niedopuszczenie do tego, aby niegodny osiągnął jakiekolwiek korzyści ze spadku. 

Przykłady niegodności dziedziczenia
w kodeksie cywilnym

Art. 928 kc przewiduje trzy przykłady zachowań, które uzasadniają uznanie spadkobiercy za niegodnego, a mianowicie, kiedy spadkobierca:

  1. dopuścił się umyślnie ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy;
  2. podstępem lub groźbą nakłonił spadkodawcę do sporządzenia lub odwołania testamentu albo w taki sam sposób przeszkodził mu w dokonaniu jednej z tych czynności;
  3. umyślnie ukrył lub zniszczył testament spadkodawcy, podrobił lub przerobił jego testament albo świadomie skorzystał z testamentu przez inną osobę podrobionego lub przerobionego.

Wyżej wymienione przyczyny uznania z niegodnego dziedziczenia stanowią katalog zamknięty.

Nie ma również znaczenia, czy do uznania za niegodnego doszło bezpośrednio z uwagi na wolę spadkodawcy czy spadkodawca był świadomy przyczyn niegodności, bowiem niektóre z nich mogą zaistnieć dopiero po jego śmierci.

Mając jednak na uwadze przyczyny, który zaszły jeszcze za życia spadkodawcy i których spadkodawca miał świadomość, należy mieć na uwadze, że istnieje jeszcze instytucja przebaczenia (art. 930 kc), w myśl której spadkobierca nie może być uznany za niegodnego, jeżeli spadkodawca mu przebaczył i gdy przebaczenie nastąpiło z dostatecznym rozeznaniem spadkodawcy, nawet gdy ten nie miał zdolności do czynności prawnych.

Niegodny dziedziczenia - wyjaśnia adwoka Anna Błach

Przykłady zachowań warunkujące uznanie spadkobiercy za winnego, wymienione powyżej oceniane są co do zasady według stanu mającego miejsce w chwili otwarcia spadku. Natomiast ukrycie, zniszczenie, podrobienie lub przerobienie testamentu, a przede wszystkim świadome skorzystanie z testamentu przez podrobionego lub przerobionego przez osobę trzecią, będą stanowić podstawę niegodności również po otwarciu spadku.

Warunek: działanie własne spadkobiercy

Spadkobierca może być uznany za niegodnego dziedziczenia tylko z powodu własnego zachowania, którego przedmiotem są działania opisane w art. 928 § 1 kc.

Oczywiście spadkobierca może działać z pomocą osób trzecich, jednak zachowanie takie mimo wszystko powinno być przypisane spadkobiercy – bez znaczenia, czy działa on osobiście, czy też nie.

Ponadto, nie można uznać za niegodnego małoletniego lub osoby podlegającej opiece bądź kurateli, z powodu czynów, których dokonali jego przedstawiciele ustawowi dziecka.

Czy osoba prawna może być uznana
za niegodną dziedziczenia?

Art. 928 § 1 kc dotyczy w szczególności osób fizycznych – jako spadkobierców mogących podlegać uznaniu za niegodnych, jednak należy przyjąć, iż przepis ten obejmuje również – jako kandydatów na spadkobierców testamentowych – osoby prawne.

Niegodność osoby prawnej może uzasadniać zachowanie jej organów, jeżeli spełnione są przesłanki wymagane do przypisania zachowania osób pełniących funkcje organu osobie prawnej.

Podobnie, to co odnosi się do osób prawnych, może dotyczyć także podmiotów bez osobowości prawnej, o których mowa w art. 331 § 1 kc, tj. jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną.

Jeśli Ty zostałeś uznany za niegodnego, albo chcesz uznać innego spadkobiercę za niegodnego dziedziczenia, i masz w związku z tym wątpliwości, napisz do mnie:

 

Każdy człowiek powinien spisać swój testament, czyli rozporządzić swoim majątkiem na wypadek śmierci. Ludzie w średnim wieku rzadko myślą o swojej śmierci, a tymczasem przecież nie można przewidzieć własnego odejścia ze świata. Z reguły testamentu nie spisujemy, o ile nie jesteśmy w starszym wieku. 

Czy testament zawsze trzeba spisać na kartce papieru? Nie zawsze.

Jeśli planujesz napisanie własnej ostatniej woli, poniższy tekst jest dla Ciebie.

Posłuchaj …

Rodzaje testamentów - starsza para ludzi

Rodzaje testamentów

W ogólnym rozumieniu testament to rozporządzenie własnym majątkiem na wypadek śmierci.

Kodeks cywilny rozróżnia kilka rodzajów testamentów, dzieląc je na:

  • testamenty zwykłe, oraz
  • testamenty szczególne.

Testament zwykły

Kolejno – testamenty zwykłe dzielą się na:

  • własnoręczny,
  • notarialny,
  • allograficzny.

– Testament własnoręczny

… w myśl art. 949 §1 kc, wymaga spełnienia trzech przesłanek:

  1. musi w całości zostać napisany odręcznie przez spadkodawcę (wykluczone jest posługiwanie się przez spadkodawcę urządzeniami technicznymi służącymi do pisania, natomiast dowolny jest język jakim się posługuje, bez znaczenia są przybory do pisania, którymi się posługuje, czy też chociażby materiał, na którym utrwala swoje oświadczenie – równie dobrze może być to skóra, ściana, płótno – niekoniecznie tylko papier),
  2. musi zostać przez niego podpisany, i
  3. opatrzony datą.

Niezachowanie wymogu pisma własnoręcznego, jak również brak podpisu wiążą się z nieważnością testamentu. Brak daty natomiast nie zawsze będzie miał taki skutek.

Biorąc pod uwagę powyższe jest to forma zastrzeżona tak naprawdę jedynie dla osób potrafiących czytać i pisać.

– Testament notarialny

Jak sama nazwa wskazuje, testament notarialny to testament sporządzony w formie aktu notarialnego, przed notariuszem.

Testament sporządzony w formie aktu notarialnego ma moc dowodową równą mocy dokumentu publicznego.

W przeciwieństwie do testamentu własnoręcznego, testament notarialny mogą wobec tego sporządzić także osoby niewidome, głuche, nieme, głuchonieme, nieumiejące pisać i czytać, nieznające języka polskiego.

Tym bardziej dopuszczalne jest sporządzenie w formie notarialnej testamentu przez osobę, która nie może wypowiadać się w sposób artykułowany, porozumieć się za pomocą gestów, dźwięków czy w inny sposób.

– Testament allograficzny

W przypadku testamentu allograficznego, zgodnie z brzmieniem art. 951 kc:

spadkodawca może sporządzić testament także w ten sposób, że w obecności dwóch świadków oświadczy swoją ostatnią wolę ustnie wobec wójta (burmistrza, prezydenta miasta), starosty, marszałka województwa, sekretarza powiatu albo gminy lub kierownika urzędu stanu cywilnego.

koszty sprawy spadkowej - temida sprawiedliwaOświadczenie spadkodawcy spisuje się w protokole z podaniem daty jego sporządzenia. Protokół odczytuje się spadkodawcy w obecności świadków.

Protokół powinien być podpisany przez spadkodawcę, przez osobę, wobec której wola została oświadczona, oraz przez świadków.

Jeżeli spadkodawca nie może podpisać protokołu, należy to zaznaczyć w protokole ze wskazaniem przyczyny braku podpisu.

Osoby głuche lub nieme nie mogą sporządzić testamentu w sposób przewidziany w artykule niniejszym.

Zobacz: wzór wniosku o nabycie spadku>>

Testamenty szczególne

Do testamentów szczególnych należą:

  • ustny,
  • podróżny i
  • wojskowy.

Musisz wiedzieć, że testamenty szczególne mogą być sporządzone tylko w razie istnienia określonych w ustawie szczególnych okoliczności, a ich moc prawna jest ograniczona w czasie.

– Testament ustny

Zgodnie z art. 952 kc testament ustny można sporządzić, jeżeli:

istnieje obawa rychłej śmierci spadkodawcy albo jeżeli wskutek szczególnych okoliczności zachowanie zwykłej formy testamentu jest niemożliwe lub bardzo utrudnione, spadkodawca może oświadczyć ostatnią wolę ustnie przy jednoczesnej obecności co najmniej trzech świadków.

Treść testamentu ustnego może być stwierdzona w ten sposób, że jeden ze świadków albo osoba trzecia spisze oświadczenie spadkodawcy przed upływem roku od jego złożenia, z podaniem miejsca i daty oświadczenia oraz miejsca i daty sporządzenia pisma, a pismo to podpiszą spadkodawca i dwaj świadkowie albo wszyscy świadkowie.

W wypadku gdy treść testamentu ustnego nie została w powyższy sposób stwierdzona, można ją w ciągu sześciu miesięcy od dnia otwarcia spadku stwierdzić przez zgodne zeznania świadków złożone przed sądem.

Jeżeli przesłuchanie jednego ze świadków nie jest możliwe lub napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody, sąd może poprzestać na zgodnych zeznaniach dwóch świadków.

– Testament podróżny

Testament podróżny, w myśl art. 953 kc można sporządzić podczas podróży na polskim statku morskim lub powietrznym przed dowódcą statku lub jego zastępcą w ten sposób, że spadkodawca oświadcza swą wolę dowódcy statku lub jego zastępcy w obecności dwóch świadków.

Dowódca statku lub jego zastępca spisuje wolę spadkodawcy, podając datę jej spisania, i pismo to w obecności świadków odczytuje spadkodawcy, po czym pismo podpisują spadkodawca, świadkowie oraz dowódca statku lub jego zastępca.

Jeżeli spadkodawca nie może podpisać pisma, należy w piśmie podać przyczynę braku podpisu spadkodawcy.

Jeżeli zachowanie tej formy nie jest możliwe, można sporządzić testament ustny.

– Testament wojskowy

W przypadku testamentu wojskowego, o którym mowa w art. 954 kc, jego szczególną formę określi rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej wydane w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości.

Testament w takiej formie może zostać sporządzony tylko w czasie mobilizacji lub wojny albo przebywania w niewoli.

***

Jak widzisz, różne są formy spisania ostatniej woli. Jeśli masz wątpliwości, jak postąpić w swojej sytuacji, napisz do mnie bezpośrednio korzystając z tego formularza:

Odziedziczyłeś spadek z długami?

Bywają sytuacje, w których spadek składa się wyłącznie z długów. Albo długi przewyższają cały majątek. Czy wtedy to zadłużenie przejdzie na Ciebie? 

Tak może się stać! Musisz być uważny, bo inaczej nie unikniesz odpowiedzialności za zobowiązania spadkodawcy. 

Posłuchaj, co mam Ci do powiedzenia…

Przyjęcie spadku

Spadkobierca może:

  • bądź przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (jest to tzw. przyjęcie proste),
  • bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (jest to tzw. przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza),
  • bądź też spadek odrzucić.

Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu – uwaga – 6 miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania.

koszty sprawy spadkowej - temida sprawiedliwaNatomiast brak oświadczenia spadkobiercy w powyższym terminie jest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku.

Gdy spadkobiercą jest osoba nie mająca pełnej zdolności do czynności prawnych albo osoba, co do której istnieje podstawa do jej całkowitego ubezwłasnowolnienia, albo osoba prawna, brak oświadczenia spadkobiercy w terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

UWAGA!!!
Jeżeli zmarły zostawił same długi albo jeśli długi przewyższają wartość majątku, spadkobierca powinien zdecydować się na odrzucenie spadku lub przyjęciu z dobrodziejstwem inwentarza.

Odrzucenie spadku powoduje jego
przejście na dzieci

Należy jednak pamiętać o tym, że jeżeli spadkobierca odrzuci spadek, to jego udział przejdzie na dzieci. Tak więc one też muszą odrzucić spadek, by nie dziedziczyć długów.

Takie oświadczenie może być złożone samodzielnie tylko przez osobę mającą pełną zdolność do czynności prawnych.

W imieniu osoby niemającej pełnej zdolności do czynności prawnych np. dzieci oświadczenie składa jej przedstawiciel ustawowy (rodzic czy opiekun).

W takim przypadku 6-cio miesięczny termin na złożenie oświadczenia biegnie dla dziecka od chwili, gdy jego przedstawiciel ustawowy dowiedział się o tytule powołania dziecka do spadku.

Odrzucenie spadku przez osobę małoletnią

Odrzucenie spadku przez małoletniego, może nastąpić tylko w sądzie rodzinnym i opiekuńczym, który decyduje, czy przedstawiciel ustawowy będzie mógł złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku w imieniu dziecka.

Jeśli takiej zgody rodzic nie uzyska, a mimo to złoży oświadczenie, będzie ono nieważne.

Odrzucenie spadku jest bowiem czynnością przekraczającą tzw. zwykły zarząd majątkiem dziecka i dlatego do jego dokonania jest konieczna zgoda sądu rodzinnego.

Dopiero po jej uzyskaniu, rodzic może zwrócić się do sądu spadku z wnioskiem o przyjęcie stosownego oświadczenia.

Odpowiedzialność dzieci za długi spadkodawcy

Z zasady dzieci nie odpowiadają za długi całym majątkiem osobisty.

Niepełnoletni spadkobierca (jeśli jego rodzice nie złożą oświadczenia o odrzuceniu spadku w imieniu dziecka) zawsze będzie przyjmował spadek z dobrodziejstwem inwentarza.

Oznacza to, że spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonej w spisie inwentarza masy spadkowej. Spisu inwentarza dokonuje komornik na zlecenie sądu.

Masz pytania? Napisz do mnie bezpośrednio za pomocą formularza: